Меркавана, яго ўтрымліваюць у СІЗА КДБ – магчыма, яго абвінавачваюць у “здрадзе дзяржаве” – такі ж артыкул ставілі ксяндзу з Валожына Генрыху Акалатовічу.

Бяляцкі расказаў Радыё Свабода пра акалічнасці сустрэчы і змест размовы. Ён паведаміў, што ягоная жонкаНаталля Пінчук падтрымлівала кантакт з Ватыканам, пакуль праваабаронца быў у зняволенні. Да Папы прыходзілі лісты ад розных людзей з Беларусі з просьбамі дапамагчы ў вызваленні несправядліва асуджаных.

Праваабаронца адзначыў, што размова была нядоўгай: «Фактычна ён слухаў, а гаварыў я». Па-першае, ён падзякаваў за ўвагу Святога Прастола да беларускага грамадства, якое знаходзіцца ў няпростых умовах. Бяляцкі засяродзіў увагу на кепскай сітуацыі з правамі чалавека ў Беларусі і выказаў спадзеў, што Ватыкан будзе надаваць больш увагі гэтаму кірунку.

Бо таксама трывожная сытуацыя і з магчымасцямі працы для каталіцкага Касцёлу — як рымска-каталіцкага, так і грэка-каталіцкіх абшчын. 

Нобелеўскі лаўрэат папрасіў Папу маліцца за Беларусь і яе народ. «Гэта заўсёды мае два аспекты — і прамы літаральны, і больш ускосны: каб Ватыкан спрабаваў уплываць на тое, што адбываецца ў Беларусі».

Разам з жонкай яны перадалі пантыфіку падарунак, а таксама ліст, у якім больш падрабязна апісваюцца праблемы з правамі чалавека і сітуацыя, у якой знаходзіцца Каталіцкі Касцёл у Беларусі. У адказ Папа падараваў ім ружанцы.

З боку Ватыкана гэта быў знак салідарнасці з беларускімі палітзняволенымі, з тымі людзьмі, якія знаходзяцца ў бядзе, якія цярпяць, якія хворыя і па шмат гадоў без сем’яў сядзяць у турме толькі за свае перакананні. І гэта знак падтрымкі таксама для ўсяго беларускага грамадства, якое знаходзіцца ў цяжкіх умовах. А з нашага боку гэта была спроба актывізаваць Ватыкан у яго палітыцы адносна Беларусі.

Фота: Vatican Media

50-гадовы Аляксандр Вітальевіч Баранаў – вядомы каталіцкі вернік і бізнэсовец з Мазыра. На сайце мясцовага райвыканкаму ён пазначаны як старшыня Гісторыка-культурнага грамадскага аб’яднання «Спадчына Палесся». Ягоныя мэты – садзейнічанне аднаўленню і захаванню гісторыка-культурнай спадчыны Ніжне-Прыпяцкага Палесся, іншых гісторыка-культурных каштоўнасцяў Гомельшчыны».

Цяпер Аляксандра абвінавацілі ў іншым садзейнічанні – «экстрэмісцкай дзейнасці».

Бізнэсовец вядомы тым, што стварыў на месцы былога мужчынскага кляштара цыстэрцыянцаў у Мазыры культурную прастору «Даліна анёлаў» і займаўся аднаўленнем гэтага комплексу, каб перадаць яго Каталіцкай царкве. 

У апошнія гады ў старадаўнім будынку працавала мэблевая фабрыка. Аднак у 2010 годзе яна збанкрутавала. Мазырскія ўлады прапаноўвалі Касцёлу ў 2015 годзе прыняць будынак, аднак у дыяцэзіі тады падлічылі, што на яго рэстаўрацыю неабходна каля 1 млн. даляраў, пры гэтым дзяржава не прапаноўвала фінансавання. Таму ад прыняцца будынка прыйшлося адмовіцца.

Комплекс быў выстаўлены на аўкцыён, і яго набыў Аляксандр Баранаў – з мэтай аднавіць кляштар з храмам і перадаць яго Каталіцкай царкве, а побач, у іншых будынках – арганізаваць буйную культурную пляцоўку. 

Планы пачалі рэалізоўвацца, тут была зарэгістравана парафія Узвышэння Святога Крыжа, яна стала збірацца ў будынку былога кляштара, які пачалі аднаўляць. Першы адпуст у парафіі адбыўся ў 2020 годзе, яе наведвалі святары і біскуп, тут цэлебравалі, пераважна, Трыдэнцкую Імшу, а сам Аляксандр служыў міністрантам.

Аднак у апошнія некалькі гадоў па прычынах, якія пакуль не агучваюцца, спынілася дзейнасць як парафіі, так і «Даліны анёлаў». 

Таксама Аляксандр быў сярод тых, хто набыў праз аукцыён будынак былога палаца Горватаў у Нароўлі і займаўся яго аднаўленнем разам з пісьменнікам Андрусём Горватам і прадпрымальнікам Пятром Кузняцовым.

Пра Аляксандр вядома, што ён быў затрыманы 5 студзеня 2026 года. Праз некалькі дзён пасля арышту яго змясцілі ў СІЗА ў Гомелі, дзе ён утрымліваецца да цяперашняга часу ў чаканні суда. Мужчыну вінавацяць паводле ч. 1 арт. 361-4 («садзейнічанне экстрэмісцкай дзейнасці») Крымінальнага кодэкса. Пераслед тычыцца «справы Беларускага Гаюна».

Разважаючы пра ідэю праекта «Беларусікум» – магчымае адкрыццё ў Рыме ўласнай духоўнай пляцоўкі, іерарх адзначыў, што для рэалізацыі гэтай ініцыятывы неабходна накіраваць святароў:

«Аднак пытанне кадраў застаецца вострым: колькасць духавенства ў самой Беларусі паступова памяншаецца, асабліва ва ўсходніх рэгіёнах. На Магілёўшчыне адзін святар вымушаны абслугоўваць па тры парафіі, пераадольваючы сотні кіламетраў».

Арцыбіскуп Станеўскі асобна адзначыў: сітуацыя ўскладняецца і тым, што святары з Польшчы, якія служылі дзесяцігоддзямі, усё часцей не атрымліваюць дазволу на далейшую працу. 

Нагадаем, пра тое, што з пачатку году 10 польскіх святароў (з іх 5 – у Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі) не атрымалі ўзгадненне ад уладаў на працяг служэння, пісала «Хрысціянская візія». Аднак афіцыйныя рэсурсы Касцёла нічога не паведамлялі пра гэта і Мітрапаліт не каментаваў сітуацыю да цяперашняга моманту.

У той жа час ён адзначыў у інтэрв’ю, што «сучасныя выклікі патрабуюць адказнасці кожнага верніка за будучыню парафіяльнай супольнасці». Гаворачы аб магчымасці запрашэння святароў з далёкіх краін, у тым ліку з Азіі ці Афрыкі, арцыбіскуп Станеўскі падкрэсліў, што Касцёл не мае межаў:

«Хоць святары з суседніх краін ментальна бліжэйшыя, для евангельскай любові колер скуры ці мова не з’яўляюцца перашкодай».

Тым не менш іерарх перакананы, што беларуская каталіцкая супольнасць павінна быць самадастатковай, заклікаючы саміх вернікаў і ў першую чаргу бацькоў больш актыўна спрыяць пакліканням.

Паводле Інфармацыйнага партала Чарнігаўшчыны, медаль зроблены з металу падбітага расійскага танка, які як трафей захапілі байцы беларускага добраахвотніцкага палка імя Кастуся Каліноўскага.

Сам Яўген Орда падзякаваў Ціханоўскай за ўзнагароду і напісаў: 

«Толькі разам мы пераможам расійскага агрэсара. За нашу і вашу свабоду. Жыве Беларусь! Слава Україні!».

Яўген Орда — святар ПЦУ з выразным беларускім следам: сам ён называе сябе беларусам і звязвае сваю сямейную гісторыю з беларускімі каранямі. У Чарнігаве ён вядомы як кіраўнік беларускай дыяспары, шмат гадоў працаваў з беларусамі ва Украіне і дапамагаў беларускім добраахвотнікам, якія ваююць за Украіну. Пасля пачатку поўнамаштабнай вайны Орда амаль месяц правёў у расійскім палоне — трапіў туды, калі прыехаў у вёску пад Чарнігавам правесці пахаванне. За праўкраінскую пазіцыю беларускія ўлады яшчэ ў 2015 годзе забаранілі яму ўезд у Беларусь.

На аўдыенцыі Бяляцкага суправаджала ягоная жонка Наталля Пінчук. Падчас сустрэчы праваабаронца не толькі асабіста размаўляў з Панціфікам, але і перадаў яму пісьмовы зварот.

Гэтая сустрэча рыхтавалася ўжо некалькі месяцаў. Яшчэ ў красавіку 2026 года, як паведамляла OSV News, было вядома, што Папа Леў XIV выказаў жаданне сустрэцца з беларускім нобелеўскім лаўрэатам, аднак канкрэтная дата заставалася няпэўнай. Сам Бяляцкі тады яшчэ праходзіў лячэнне пасля чатырох з паловай гадоў зняволення, і магчымасць здзейсніць паездку ў Рым з’явілася толькі цяпер.

У пасланні Бяляцкі апісвае сітуацыю з правамі чалавека і свабодай веравызнання ў Беларусі. Ён нагадвае, што ў краіне сёння знаходзіцца каля тысячы палітычных вязняў — сярод іх жанчыны і пажылыя людзі, хворыя і інваліды, шматдзетныя бацькі. Асобна праваабаронца піша пра пераслед вернікаў і святароў розных канфесій — каталіцкіх, праваслаўных і пратэстанцкіх. Ён узгадвае айца Анатоля Парахневіча, арыштаванага ў сакавіку 2026 года, які перанёс інфаркт у зняволенні, але працягвае ўтрымлівацца за кратамі. 

Бяляцкі выказвае ўдзячнасць Святому Пасаду за вызваленне святароў Генрыха Акалатовіча і Анджэя Юхневічаў лістападзе 2025 года, аднак заўважае, што пераслед не спыніўся — святары не могуць вярнуцца ў свае парафіі, а іх маёмасць была канфіскаваная.

Праваабаронца таксама звяртае ўвагу на сістэмнае знішчэнне рэжымам легальных падстаў для служэння Каталіцкага касцёла ў Беларусі: закрыццё храмаў (у тым ліку касцёла святых Сымона і Алены ў Мінску), скасаванне рэгістрацыі грэка-каталіцкіх абшчынаў, дэпартацыю місіянераў. Сотні тысяч беларусаў, у тым ліку каталіцкія і праваслаўныя святары, былі вымушаныя пакінуць краіну, ратуючыся ад рэпрэсій.

Асобна Бяляцкі звяртаецца да нядаўняй энцыклікі Папы Magnifica Humanitas, падкрэсліваючы яе цэнтральны тэзіс — пра непарушнасць і ўніверсальнасць правоў чалавека, якія грунтуюцца на чалавечай годнасці.

Значная частка паслання прысвечана вайне Расіі супраць Украіны і ролі ў ёй рэжыму Лукашэнкі. Разам з тым ён падкрэслівае: сам беларускі народ супраць вайны — больш за 200 грамадзян Беларусі знаходзяцца за кратамі менавіта за крытыку вайны і салідарнасць з украінцамі. Беларусы хочуць жыць мірна і ў згодзе з суседзямі, але рэжым Лукашэнкі несамастойны, і захоўваецца небяспека прамога ўцягвання Беларусі ў вайну.

Тэма вайны прагучала ў гэты дзень з вуснаў самога Панціфіка. Па завяршэнні агульнай аўдыенцыі 27 мая ў Ватыкане Леў XIV звярнуўся з заклікам у сувязі з нядаўнімі масавымі абстрэламі Украіны, ахвярамі якіх зноў сталі мірныя жыхары:

Я з трывогай сачу за вайной ва Украіне, якая ў гэтыя дні значна абвастрылася. Хачу выказаць сваю блізкасць да ўсіх, хто пакутуе ад наступстваў нядаўніх абстрэлаў, скіраваных таксама супраць мірнага насельніцтва. Вайна не вырашае праблемы, а толькі паглыбляе іх. Яна не стварае бяспеку, а памнажае пакуты і нянавісць. Там, дзе падаюць ракеты і дроны, руйнуецца таксама надзея, разбураюцца дамы і месцы малітвы, ламаюцца жыцці невінаватых людзей. Даручаю ўсе народы, параненыя вайной, абароне Панны Марыі, Каралевы супакою.

Бяляцкі звярнуўся да Папы з просьбай аб малітве і публічным голасе. Святы Пасад і асоба Папы, з’яўляюцца вялікім аўтарытэтам для беларускага народа, і голас салідарнасці сёння патрэбны як ніколі.

Журналіст і актыўны дзеяч Саюза палякаў на Беларусі, каталік Анджэй Пачобут ў інтэрв’ю KAI падзяліўся, што менавіта вера дапамагла яму перажыць гады зняволення ў беларускіх турмах.

«Калі чалавек верыць, што ўсё зводзіцца толькі да “тут і цяпер”, яму вельмі цяжка, калі гэтае “тут і цяпер” у яго забіраюць. А калі верыш, што ёсць справядлівасць, што Бог бачыць усё зверху і прыйдзе час, калі ўсе крыўды будуць выпраўленыя, тады ўсё набывае іншае вымярэнне». 

— падкрэсліў былы палітвязень і адзначыў , што цяжкія выпрабаванні ўзмацняюць цікавасць да пытанняў веры і рэлігіі, сведкам чаго ён быў у турме.

Між іншым Пачобут распавёў, як беларускія ўлады спрабавалі арганізаваць яго сустрэчу з былым рэдактарам ​​Telegram-канала NEXTA Раманам Пратасевічам.

«Я разумеў, што ўладам важна праз тое, што палітвязні вядуць з ім нейкія размовы, падняць ягоны імідж. Але я не разумеў, навошта мне ўвогуле патрэбны быў нейкі кантакт з ім. Для мяне ён маральна знішчаны чалавек».

Паводле Пачабута, у той момант Пратасевіч выглядаў «добра адкормленым маладым чалавекам з жывоцікам», але «з ягоных вачэй глядзеў пабіты сабака». 

Былы палітвязень падзяліўся, як беларускія ўлады спрабавалі зламаць і яго —ізаляцыяй, холадам і голадам.

«Я аддаў перавагу быць схуднелым і ўтрымлівацца ў цяжкіх умовах, чым пасля вызвалення мець такі позірк». 

Пасля арышту ў 2021 годзе Анджэй Пачобут доўгі час адмаўляўся пакідаць Беларусь у абмен на свабоду, бо не хацеў з’язджаць без магчымасці вярнуцца. Ён патлумачыў гэта адказнасцю перад польскай меншасцю. У верасні былы палітвязень плануе ўпершыню пасля вызвалення прыехаць у Беларусь. На пытанне пра рызыку новага арышту ён адказаў:

«Тыда я вярнуся ў турму. Маральна я да гэтага падрыхтаваны. Калі б мне не далі пашпарт, калі б я не пачуў запэўніванняў ад чалавека з адміністрацыі беларускага прэзідэнта, што змагу вярнуцца, я б не перайшоў мяжу.

Напрыканцы інтэрв’ю Пачобут падкрэсліў, што не лічыць сябе героем:

«Я проста стараюся паводзіць сябе прыстойна ў часы і ў абставінах, якія вельмі далёкія ад прыстойнасці».

Нагодай стала арганізацыя ім святочных мерапрыемстваў да «Дня Волі – 2026».