Набажэнства адбылося па ініцыятыве Евангельскай царквы ў Германіі (EKD), Канферэнцыі біскупаў Германіі і Рабочай групы хрысціянскіх цэркваў у Германіі (ACK) з падтрымкай рабочай групы «Хрысціянская візія» Каардынацыйнай Рады Беларусі.

З пропаведдзю выступіла духавенства з праваслаўнай, рымска-каталіцкай і евангелічных цэркваў. Біскуп EKD Петра Босэ-Хубер падкрэсліла у сваёй прамове, што менавіта экуменічны характар мерапрыемства «адпавядае разнаквеццю рэлігійнага ландшафту ў Беларусі, і для нас у сучаснай Германіі яна з’яўляецца самавідавочнай ва ўсіх пытаннях, вырашэнне якіх вымагае агульнага голасу Цэркваў».

Арцыбіскуп Хайнер Кох звярнуўся ў сваёй пропаведзі да беларусаў: «Вы не адны, мы стаім побач з вамі! Салідарнасць не ведае межаў, салідарнасць умацоўвае, салідарнасць надае мужнасці. Але вы таксама павінны ведаць, што вашы паводзіны надаюць нам сілы, мужнасці і падбадзёрвання. Наша салідарнасць – гэта не вуліца з аднабаковым рухам, мы жывем і адно для аднаго. У гэтыя дні мы ў Германіі вучымся ў людзей у Беларусі, наколькі каштоўныя дэмакратыя і свабода слова, і што нельга ўспрымаць іх як належнае».

Протаіерэй Раду Канстанцін Мірон дадаў: «Хрысціяне ў Германіі святкуюць Каляды ў гэтым годзе інакш, чым звычайна. Я маю на ўвазе не толькі пандэмію, але і тое, што ў нас цяжка на сэрцы з-за Беларусі. Супольнасць азначае глядзець, успрымаць, а не адводзіць позірк. Мы падзяляем з народам Беларусі іх калядную надзею ў гэтым годзе як вельмі канкрэтнае чаканне надыходу міру ў іх краіне».

На ангельскай мове да прысутных звярнулася лідарка дэмакратычнай Беларусі Святлана Ціханоўская.

Яна падзякавала за салідарнасць, а так сама расказала пра тую ролю, якую ў барацьбе за свабоду ў Беларусі граюць вернікі розных канфесіяў. Сваю прамову яна скончыла словамі: «Бог добраславіць Беларусь!»

Напрыканцы набажэнства было паказанае відэаінтэрвью былога польскага прэзідэнта і лаўрэата Нобелеўскай прэміі міру Леха Валенсы. У сваім звароце ён параўнаў барацьбу польскага і беларускага народаў і выказаў намер намінаваць беларускіх жанчын на чарговую Нобелеўскую прэмію міру.

На малітве прысутнічала каля 170 чалавек, вёўся стрым. Уваход у сабор быў абмежаваны з-за пандэмічнай сітуацыі з Covid-19.

Перад набажэнствам адбылася сустрэча Святланы Ціханоўскай з прадстаўнікамі беларускай дыяспары. Каля трохсот чалавек сабраліся на Жандармэнмаркт са знічкамі, каб ушанаваць памяць загінулых у Беларусі і выказаць сваю падтрымку пратэстоўцам.

Жанна Кромер, «Белсат»

Dem Friedensgebet standen die Auslandsbischöfin der EKD, Petra Bosse-Huber, Erzbischof Heiner Koch als Vorsitzender der Unterkommission für Mittel- und Osteuropa (insbesondere Renovabis) der Deutschen Bischofskonferenz, sowie der Vorsitzende der Arbeitsgemeinschaft Christlicher Kirchen (ACK), Erzpriester Radu Constantin Miron, vor. Das Friedensgebet wurde gemeinsam mit dem Arbeitskreis Christliche Vision des belarussischen Koordinierungsrates veranstaltet. Auch die Hilfswerke Renovabis und Brot für die Welt waren beteiligt.

Weißrussische Oppositionsführerin Tichanowskaja im Berliner Dom

Als Vertreterin der belarussischen Protestbewegung sprach Swetlana Tichanowskaja nach dem Gebet ein Grußwort. Die Veranstalter konnten auch Friedensnobelpreisträger Lech Wałęsa für eine digitale Ansprache gewinnen.

Der gewaltlose Einsatz der Menschen in Belarus

„Uns beeindruckt der gewaltlose Einsatz der Menschen in Belarus für die Rechtsstaatlichkeit. Wir teilen ihre Sorge um die Verschleppten und Verschwundenen und sind mit ihnen einig in dem Verlangen nach Dialog zwischen Regierung und Zivilgesellschaft“, erklärte Bischöfin Petra Bosse-Huber im Vorfeld.

Erzbischof Heiner Koch betonte in seiner Predigt: „Ihr seid in Belarus nicht allein, wir stehen zu Euch! Solidarität kennt keine Grenzen, Solidarität stärkt, Solidarität macht Mut. Ihr sollt aber auch wissen, dass Euer Verhalten uns Kraft, Mut und Zuspruch ist. Unsere Solidarität ist keine Einbahnstraße, wir leben miteinander und füreinander. Wir in Deutschland lernen von den Menschen in Belarus in diesen Tagen, wie wertvoll Demokratie und Meinungsfreiheit sind und wie wenig wir sie für selbstverständlich erachten dürfen. Und wir lernen, dass Kirche mutig sein muss und bereit, Stellung zu beziehen, wo die Menschenwürde und die Menschenrechte mit Füßen getreten werden.“

Ökumenisches Friedensgebet für Belarus im Berliner Dom

Erzpriester Radu Constantin Miron erklärte: „Mit diesem Friedensgebet geben wir unserer großen Sehnsucht nach Frieden und Gewaltlosigkeit in Belarus Ausdruck. Die Arbeitsgemeinschaft Christlicher Kirchen in Deutschland trägt diesen Namen, weil wir, die großen und die hierzulande kleinen Kirchen, gemeinsam arbeiten wollen für die Einheit der Kirche Jesu Christi, für das gemeinsame Zeugnis, für Frieden, Gerechtigkeit und die Bewahrung der Schöpfung Gottes. Unser Herz ist schwer wegen Belarus. Gemeinschaft heißt mitleiden, mitbeten, mithoffen. Und Gemeinschaft heißt hinsehen, wahrnehmen, nicht den Blick abwenden. Mit den Menschen in Belarus teilen wir deren adventliche Hoffnung in diesem Jahr als ganz konkrete Erwartung des Friedensfürsten, das Kommen des Friedens in ihrem Land.“

Seit den Wahlen vom 4. bis 9. August 2020 demonstrieren regelmäßig Tausende belarussische Bürgerinnen und Bürger für demokratische Grundrechte und gegen Gewalt in ihrem Land. Die Sicherheitsbehörden haben mit repressiven Maßnahmen auf diese Bewegung reagiert. Viele Demonstranten wurden bei Polizeieinsätzen verletzt oder inhaftiert. Auch Kirchenangehörige sind von Repressalien nicht ausgenommen.

Vatican News

Lied “Творца зор і ўсіх свяцілаў” / „Gott heilger Schöpfer aller Stern“

Begrüßung durch Domgemeinde (Domprediger Müller) DE / BY

Begrüßung durch die EKD (Bischöfin Bosse-Huber) DE / BY

Choral EG 361, 1.6.7 (Befiehl du deine Wege / Давер свае турботы)

Psalm 84 (85)

Evangelium (Matthäus 5,1-12 / Мацьвея 5, 1-12)

Predigt (Erzbischof Koch) DE / BY

Chor: Дай, добры Божа / Gib, gütiger Gott

Erzpriester Constantin Miron (ACK): Was bedeuten die Ereignisse in Belarus für die Ökumene? DE / BY

Abkündigung der Kollekte

Fürbitten für Belarus

EG 16, 1.4-5 (Die Nacht ist vorgedrungen / Міне пара начная)

Fürbitten

Vaterunser

Segen

Im Anschluss an den Segen verlassen die Liturgen den Altarraum

Hymnus “Магутны Божа” / “Mächtiger Gott” (Chor)

Der 1943 von Natallia Arsieńnieva geschriebene Hymnus “Магутны Божа/Mächtiger Gott” ist zum Kennzeichen der Protestbewegung geworden. Das mehrfach als Nationalhymne von Belarus vorgeschlagene Lied wird in manchen Kirchen in Belarus am Ende des Gottesdienstes gesungen.

Liturgen: Bischöfin Petra Bosse-Huber (EKD), Erzbischof Heiner Koch (DBK), Erzpriester Radu Constantin Miron, Domprediger Thomas C. Müller.

Gebet für Belarus und Fürbitten: Präsidentin Cornelia Füllkrug-Weitzel (Brot für die Welt), Dr. Markus Ingenlath (Renovabis), Wolfgang Klose (ZdK), Vertreter des polnischen ökumenischen Rates, V. Anton Gelyasov, Yauheniya Danilovich, Alena Kharko, Anna Nötzel, Natallia Vasilevich

Im Anschluss:

Grußwort von Sviatlana Tsikhanouskaya EN / BY / RU

Präsident Lech Walesa im Gespräch mit Generalkonsulin Cornelia Pieper, Danzig, im November 2020 DE

Nachwort der Arbeitsgruppe “Christliche Vision” des belarusischen Koordinierungsrates DE / BY

Bilder auf Cover und Heftrücken: Andrei Strotsau (Minsk)

Website „Kirche und politische Krise in Belarus“ http://belarus2020.churchby.info

Вашы Эксцэленцыі і Правялебнасці!

Паважаныя айцы!

Шаноўнае спадарства!

Сёння мы разам маліліся ў гэтым велічным кафедральным саборы Берліна. Адмысловыя малітвы былі ўзнесены за Беларусь. За людзей, якія за апошнія некалькі месяцаў перажылі ціск, жорсткасць, гвалт. За людзей, якія пратэставалі, калі іх галасы былі скрадзеныя, і прайшлі скрозь катаванні і масавыя арышты.

Нягледзячы на ​​рэпрэсіі і гвалт, які зашкальвае, людзі ў Беларусі працягваюць свой мірны пратэст. Насуперак свайму балючаму і жорсткаму досведу, гэтыя месяцы сталі таксама ўнікальным дарам для нас. Мы прадчулі новую Беларусь. Інклюзіўнае братэрскае грамадства, дзе пануе справядлівасць. Мы спазналі надзею на будучыню, павагу да годнасці чалавечай асобы, веру ў праўду і справядлівасць. Мы жылі, натхняючыся творчасцю, узаемнай любоўю, салідарнасцю і даверам адзін да аднаго. Гэта сапраўды адкрыла нам вочы на ​​Беларусь, якую мы ствараем, дзеля якой працуем.

Такая Беларусь ужо існуе сярод суседзяў, якія збіраюцца на гарбату ў дварах, а затым ідуць на нядзельныя маршы. Яна ўжо існуе сярод урачоў, якія змагаюцца з COVID, лечаць раны пацярпелых, а разам з тым — стаяць у ланцугах салідарнасці супраць гвалту. Яна існуе сярод хрысціянскіх лідэраў і простых вернікаў, якія разам моляцца аб міры і справядлівасці і пры гэтым разам узвышаюць голас супраць несправядлівасці і гвалту. Яны працуюць на дыялог і абарону чалавечай годнасці. Яны разам сведчаць і разам здзяйсняюць служэнне.

Як ніколі раней, наша грамадства прагне пачуць сапраўдны голас рэлігійных лідэраў і абшчын. І як ніколі раней у найноўшай гісторыі Беларусі, голас людзей веры гучыць так моцна і мужна. Голас хрысціянскага актывіста Паўла Севярынца, які быў адпраўлены за краты ў чэрвені і стаў адным з першых сярод 156 беларускіх палітычных вязняў. Голас рымска-каталіцкага арцыбіскупа Тадэвуша Кандрусевіча, які рухаў шлях дыялогу, але быў выціснуты з краіны. Голас праваслаўнага Гродзенскага архіепіскапа Арцемія, які адкрыта асудзіў фальсіфікацыю выбараў і гвалт.

Голас рымска-каталіцкага біскупа Юрыя Касабуцкага, чые ўзнёслыя казанні і заявы натхнілі людзей і прывялі ў шаленства ўладу. Голас праваслаўнага святара Уладзіміра Драбышэўскага, які выйшаў з плакатам «Спыніце гвалт» на гомельскую вуліцу і адбыў 25 сутак арышту. Голас Ірэны Бярнацкай, каталіцкай міранкі з Ліды, якая ініцыявала ружанцовую малітву за Беларусь і была судзімая некалькі разоў. Пратэстанцкія пастары Сяргей Лук’янаў, Яраслаў Вязоўскі, Тарас Цялькоўскі і іншыя ініцыявалі відэапраект «Голас Царквы», каб натхніць хрысціян на большую актыўнасць у стаянні за праўду, справядлівасць і негвалтоўнасць.

Я хацела б завяршыць свой выступ яшчэ адным голасам. Ён гучыць з засценкаў турмы. Гэта голас рымска-каталіцкага святара Вячаслава Барка з Расонаў, арыштаванага за гучныя выказванні ў сацыяльных сетках. У лісце ён адзначыў: «Я веру, што вельмі хутка ў Беларусі мы зменім арыенціры. Што замест устаноўкі турэмных кратаў і будаўніцтва муроў мы пачнем будаваць масты адзінства… Зло часовае, Дабро вечнае».

Калісьці Берлін быў падзелены цагляным мурам. Калісьці ўся Еўропа была падзелена нябачным мурам — жалезнай заслонай. Муры могуць ствараць уражанне ілжывай бяспекі і абароненасці ад ворагаў. Але ў рэальнасці яны вельмі часта аказваюцца для нас турэмнымі засценкамі. На працягу многіх гадоў беларусаў аддзялялі адзін ад аднаго разнастайныя бачныя і нябачныя муры. Але наша агульная надзея і наша прагненне свабоды і справядлівасці разбурылі рознагалоссі, захаваўшы пры гэтым адрозненні. Кожны братэрскі жэст, кожны знак салідарнасці бурыць муры. Кожны выраз даверу, кожны акт падтрымкі будуе новы мост.

Падчас сённяшняй малітвы мы атрымалі асалоду ад усяго гэтага — братэрства, салідарнасці, даверу, падтрымкі беларускага народа. Ад яго імя дазвольце выказаць вам за гэта вялікую ўдзячнасць.

Божа, дабраславі Беларусь!

13 снежня 2020

Пераклад з англійскай мовы

В белорусской столице в минувшее воскресенье на “Маршах народного обвинения” сотрудники правоохранительных органов задержали более 300 человек. Таковы данные ГУВД Мингорисполкома. Правозащитному центру “Весна” известны имена 261 демонстранта. Марши снова прошли в децентрализованном формате. Впервые за время протестов противников действующей власти в Минске не ограничивали мобильную связь и не закрывали станции метрополитена.

Массовые манифестации несогласных с итогами президентских выборов, победителем которых был объявлен Александр Лукашенко, не прекращаются более четырех месяцев.

Лидер протестного движения Светлана Тихановская, выразила благодарность религиозным общинам всего мира за поддержку демократического движения в ее стране.

В ходе экуменической молитвы в берлинском соборе Тихановская сказала: “Каждый братский жест, каждый знак солидарности ломает преграды. Любое выражение доверия, каждый акт поддержки наводят мосты. Позвольте мне от имени белорусского народа выразить за это огромную благодарность”.

Светлана Тихановская прибыла с визитом в Берлин, где запланирована ее встреча с президентом Германии Франком-Вальтером Штайнмайером. Так же Тихановская посетит Брюссель.

Euronews

Ваши Превосходительства и Преосвященства!

Досточтимые отцы!

Дамы и господа!

Сегодня мы вместе молились в этом величественном кафедральном соборе Берлина. Особые молитвы были вознесены о Беларуси. О людях, которые за последние несколько месяцев пережили давление, жестокость, насилие. Людях, которые протестовали, когда их голоса были украдены, и прошли сквозь пытки и массовые аресты.

Несмотря на репрессии и зашкаливающее насилие, люди в Беларуси продолжают свой мирный протест. Вопреки своему болезненному и жестокому опыту, эти месяцы стали также уникальным даром для нас. Мы предвкусили новую Беларусь. Инклюзивное братское общество, где господствует справедливость. Мы вкусили надежду на будущее, уважение к достоинству человеческой личности, веру в правду и справедливость. Мы жили, вдохновляясь творчеством, взаимной любовью, солидарностью и доверием друг ко другу. Это поистине открыло нам глаза на Беларусь, которую мы создаем, ради которой трудимся. 

Такая Беларусь уже существует среди соседей, которые собираются на чаепития во дворах, а затем идут на воскресные марши. Она уже существует среди врачей, которые сражаются с COVID, лечат раны потерпевших, а вместе с тем — стоят в цепях солидарности против насилия. Она существует среди христианских лидеров и простых верующих, которые вместе молятся о мире и справедливости и при этом вместе возвышают голос против несправедливости и насилия. Они работают на диалог и защиту человеческого достоинства. Они вместе свидетельствуют и вместе совершают служение. 

Как никогда раньше, наше общество жаждет услышать подлинный голос религиозных лидеров и общин. И как никогда раньше в новейшей истории Беларуси, голос людей веры звучит столь громко и мужественно. Голос христианского активиста Павла Северинца, который был отправлен за решетку в июне и стал одним из первых среди 156 белорусских политических заключенных. Голос римско-католического архиепископа Тадеуша Кондрусевича, который продвигал путь диалога, но был выдавлен из страны. Голос православного Гродненского архиепископа Артемия, открыто осудившего фальсификацию выборов и насилие. Голос римско-католического епископа Юрия Кособуцкого, чьи вдохновенные проповеди и заявления воодушевили людей и привели в бешенство власть. Голос православного священника Владимира Дробышевского, который вышел с плакатом «Остановите насилие» на гомельскую улицу и отбыл 25 суток ареста. Голос Ирены Бернацкой, католической мирянки из Лиды, которая инициировала молитву на розарии за Беларусь и была судима несколько раз. Протестантские пасторы Сергей Лукьянов, Ярослав Вязовский, Тарас Тельковский и другие инициировали видеопроект «Голос Церкви», чтобы вдохновить христиан на большую активность в стоянии за правду, справедливость и ненасилие. 

Я хотела бы завершить свое выступление еще одним голосом. Он звучит из застенков тюрьмы. Это голос римско-католического священника Вячеслава Барка из Россон, арестованного за громкие высказывания в социальных сетях. В письме он отметил: «Я верю, что очень скоро в Беларуси мы изменим ориентиры. Что вместо установки тюремных решеток и строительства стен мы начнем строить мосты единства… Зло временно, Добро вечно».

Когда-то Берлин был разделен кирпичной стеной. Когда-то вся Европа была разделена невидимой стеной — железным занавесом. Стены могут создавать впечатление ложной безопасности и защищенности от врагов. Но в реальности они очень часто оборачиваются для нас тюремными застенками. В течение многих лет белорусов отделяли друг от друга всевозможные видимые и невидимые стены. Но наша общая надежда и наша жажда свободы и справедливости разрушили разногласия, сохранив при этом различия. Каждый братский жест, каждый знак солидарности рушит стены. Каждое выражение доверия, каждый акт поддержки строит новый мост. 

Во время сегодняшней молитвы мы насладились всем этим — братством, солидарностью, доверием, поддержкой белорусского народа. От его имени позвольте выразить вам за это глубокую благодарность. 

Боже, благослови Беларусь!

13.12.2020

Перевод с английского языка

Your Excellencies and Eminences,

Reverend Priests and Pastors,

dear Ladies and Gentlemen,

Tonight we have prayed all together in this magnificent cathedral of Berlin. A special prayer was for the people of Belarus. The people, who for the last several months have experienced intimidation, brutality, and violence. The people, who protested when their voices were stolen and who suffered torture and mass arrests.

Despite all the repressions and exceeded violence, the people of Belarus continue their protests in a peaceful manner. Despite this painful and cruel experience, these months were also a unique gift for us. We have foretasted a new Belarus. An inclusive and fraternal society where justice prevails. We experienced hope for the future, respect for the dignity of the human person, faith in truth, and justice. We lived inspiration for creativity, mutual love, solidarity and trust in each other. It is truly something that has lightened up a vision for us. The vision of Belarus we create and work for. 

This Belarus already exists among neighbours who gather to drink tea in their courtyards and then go to the rallies on Sunday. It exists among doctors, who fight against COVID and cure the wounds of those injured but also stand in chains of solidarity to stop the violence. It exists among Christian leaders and believers, who pray together for peace and justice, but also raise a common voice against injustice and violence. They work for dialogue and protection of human dignity. They witness together and serve together. 

As never before our society is thirsty to hear the authentic voice of the religious leaders and communities. And as never before in the modern history of Belarus the voice of the people of faith sounds so loud and courageously. The voice of the Christian activist Paval Seviaryniec, who was put in prison in June and became one of the first among 156 Belarusian political prisoners. The voice of the Roman Catholic Archbishop Tadeusz Kondrusiewicz, who promoted the way of dialogue, but was forced to exile. The voice of the Orthodox bishop Artemy of Hrodna, who openly condemned rigged elections and violence. The voice of the Roman Catholic bishop Yury Kasabutsky, whose fervent sermons and statements inspired people and outraged the authorities. The voice of the Orthodox priest Vladimir Drobyshevsky with his banner “Stop the violence” at the street of Homiel, who served a term of 25 days of arrest. The voice of Irena Bernatskaya, a Catholic believer from Lida, who launched a rosary prayer for Belarus, and underwent several trials. Protestant pastors Siarhei Lukyanau, Yaraslau Viazouski, Taras Telkovsky and others launched the video project “The Voice of the Church” to encourage Christians to be more active in defending truth, justice and non-violence. 

I would like to conclude my address by bringing you another voice. It calls from behind the prison walls. This is the voice of Roman-Catholic priest Viachaslau Barok from Rasony, who was arrested for speaking out loudly on social media. He wrote in his letter: “I believe that very soon in Belarus we will change the landmarks. That instead of installing the prison bars and building walls, we will start to build bridges of unity… Evil is temporary and Good prevails”.

The city of Berlin was once divided by a brick wall. The whole Europe was once divided by the invisible wall, an iron curtain. Walls may create an impression of the false security of being protected from the enemies. However, in reality, very often the walls imprison us. For many years Belarusians were separated from each other by all kinds of visible and invisible walls. But our common hope and our thirst for freedom and justice demolished the divisions while keeping the diversities. Every fraternal gesture, every sign of solidarity breaks the walls down. Every expression of trust, every act of support builds a new bridge. 

Today at this prayer we have enjoyed it all – fraternity, solidarity, trust, and support for Belarusian people. On behalf of the Belarusian people, let me express all of you my deep gratitude for it. 

God bless Belarus!

13.12.2020

Das erste, was einem auffällt, wenn man nach Belarus reist: Es ist ein flaches Land ohne Gebirge, ein Land, das sich nicht hinter Bergen versteckt und offen ist nach allen Seiten.

Es ist ein Land, das an der Kreuzung zwischen Ost und West liegt. Seine Bewohnerinnen und Bewohner lieben ihr Land, und doch sind sie überall zuhause.

Es ist ein Land der religiösen und konfessionellen Vielfalt. Mit einer orthodoxen Mehrheit und zugleich einer Diversität verschiedener Kirchen und Religionen.

Es ist ein Land, dem vom nationalsozialistischen Deutschland unsägliches Leid zugefügt wurde, und das auch die sowjetische Diktatur überlebt hat.

Man sagt scherzhaft über Belarus, dass es das Land der Sehnsucht nach dem Meer und den Wassermelonen ist. Denn beides gibt es nicht in diesem schönen Land. Noch größer, noch intensiver, noch lebensnotwendiger ist aber die Sehnsucht nach Freiheit und Gerechtigkeit, nach einem Ende der willkürlichen Gewalt und des Machtmissbrauchs.

Es ist das Land, dem unsere Gedanken gelten, nicht erst seit dem 9. August 2020, dem Tag der gestohlenen Wahl, aber ganz besonders seitdem.

Die Arbeitsgemeinschaft Christlicher Kirchen in Deutschland, in der 25 Kirchen Mitglieder bzw. Gastmitglieder sind, trägt diesen Namen, weil wir, die großen und die hierzulande kleinen Kirchen gemeinsam arbeiten wollen für die Einheit der Kirche Jesu Christi, für das gemeinsame Zeugnis, für Frieden, Gerechtigkeit und die Bewahrung der Schöpfung Gottes.

Gleichzeitig stellen wir bereits jetzt eine Gemeinschaft dar: eine Gemeinschaft untereinander, aber auch über die Grenzen unseres Landes hinaus – etwa mit den Menschen in Belarus, deren adventliche Hoffnung in diesem Jahr eine ganz konkrete Erwartung des Friedensfürsten, das Kommen des Friedens in ihrem Land ist.

Die Christinnen und Christen in Deutschland feiern in diesem Jahr Weihnachten anders als sonst. Ich meine damit nicht nur die Pandemie, sondern auch, dass unser Herz wegen Belarus schwer ist. Gemeinschaft heißt mitleiden, mitbeten, mithoffen. Und Gemeinschaft heißt hinsehen, wahrnehmen, nicht den Blick abwenden. Wir schauen weiter auf Belarus, das Land, das sich nicht hinter Bergen versteckt, das Land, das offen vor uns liegt.

Першае, што кідаецца ў вочы пры падрожжы па Беларусі: гэта – раўнінная краіна, дзе няма гор, гэта краіна, якая не хаваецца за гарамі, а адкрыта з усіх бакоў.

Гэта краіна, што знаходзіцца на скрыжаванні дарог паміж Усходам і Захадам. Яе жыхары любяць сваю краіну, і ўсюды яны адчуваць сябе дома.в

Гэта краіна рэлігійнай і канфесійнай разнастайнасці. З праваслаўнай большасцю, але адначасова з шырокай разнастайнасцю цэркваў і рэлігій.

Гэта краіна, якой нацыянал-сацыялістычная Германія ўчыніла невымоўныя пакуты, і якая перажыла савецкую дыктатуру.

Пра Беларусь жартуюць, што гэта край тугі па моры і кавунах. Таму што ні таго, ні другога няма ў гэтай цудоўнай краіне. Але яшчэ больш моцныя, гарлівыя і жыццёва неабходныя – туга па свабодзе, прага справядлівасці, імкненне да спынення свавольнага гвалту і злоўжывання ўладай.

Мы думаем пра гэты край не толькі з 9 жніўня 2020 года, дня скрадзеных выбараў, але з гэтага дня – асабліва.

Працоўная супольнасць Хрысціянскіх цэркваў у Германіі, чальцамі або запрошанымі чальцамі якой з’яўляюцца 25 цэркваў, носіць гэтае імя, бо мы – і вялікія, і малыя Цэрквы ў нашай краіне – хочам разам працаваць дзеля еднасці Царквы Ісуса Хрыста, дзеля агульнага сведчання, дзеля міру, справядлівасці і захавання Божага стварэння.

У той жа час мы ўжо цяпер уяўляем сабой супольнасць: супольнасць паміж сабой самімі, але якая выходзіць таксама і па-за межы нашай краіны, сягаючы, напрыклад, і людзей у Беларусі, чыя сёлетняя адвэнтная надзея – гэта цалкам канкрэтнае чаканне Князя Міру, чаканне надыходу міру ў іх краіне. Хрысціяне ў Германіі сёлета святкуюць Раство інакш, чым звычайна. Вядзецца не толькі пандэмію, але ж і пра тое, што і нашыя сэрцы абцяжараныя з-за таго, што адбываецца ў Беларусі. Супольнасць азначае спачуванне адно адному, супольную малітву і агульную надзею. І супольнасць значыць таксама узірацца, углядацца, а не адводзіць свайго позірку. Мы працягваем глядзець на Беларусь, на краіну, якая не хаваецца за гарамі, на краіну, якая адкрыта ляжыць перад намі.