В траурном мероприятии приняли участие представители православной, католической и иудейской общин: протоиерей Сергий Лешкевич, ксендз Владимир Заянчковский из лепельского костела св. Казимира и раввин Витебска Малкиэль Горгодзе. Ксендз появился на церемонии с бутоньеркой, закрепленной на сутане, что непривычно для католического духовенства. 

В этом году к 9 мая бутоньерками «украсили» религиозную одежду глава Католического Костела в Беларуси арцибискуп Иосиф Станевский, а также новый настоятель минского прихода Святых Симона и Елены (Красный костел) Франц Рудь.

«Хрысціянская візія» сабрала ключавыя факты да трэцяй гадавіны закрыцця Чырвонага касцёла.

Галоўная прычына, паводле якой парафію пазбавілі святыні, застаецца дагэтуль нераскрытай.

У коле каталіцкіх вернікаў сыходзяцца на меркаванні, што пажар быў толькі фармальнай падставай, прычым, не выключана, што інцыдэнт быў не выпадковым. Дакладныя прычыны ўзнікнення пажару так і не былі названыя (версія аб ўзгаранні праводкі не была пацверджаная адпаведнымі ведамствамі), а вынікі расследвання інцыдэнту не былі абнародаваная.

Сярод версій рэальных прычын закрыцця касцёла – патрабаванне змены пробашча ксяндза Уладзіслава Завальнюка, які ў 2020 годзе выходзіў да жанчын-пратэстоўцаў і выказваў ім падтрымку.

Калі такое патрабаванне ад уладаў было, то Курыя яго выканала – у жніўні 2024 года Завальнюка адправілі ў адстаўку без прадастаўлення новага месца служэння, а новым пробашчам парафіі святога Сымона і святой Алены прызначылі лаяльнага да ўладаў ксяндза Франца Рудзя.

Аднак касцёл і пасля гэтага не адкрылі, болей таго – заявілі аб неабходнасці маштабнай рэканструкцыі, з-за якой храм застанецца зачыненым яшчэ як мінімум да студзеня 2027 году, і прымусілі вывезці з касцёла ўсю маёмасць парафіі.

Тым часам ксяндза Завальнюка вярнулі да служэння – у верасні 2025 году ён стаў пробашчам парафіі ў Барысаве.

Што тычыцца стаўлення да сітуацыі касцёльных уладаў, то ні рэакцыі, ні публічных каментароў з боку іерархаў і святароў за ўвесь гэты час практычна не было. Таксама адсутнічаюць заявы прадстаўнікоў Ватыкану, у тым ліку – Апостальскіх нунцыяў у Беларусі: як папярэдняга, так і цяперашняга.

Велізарная парафія, якая ўжо тры гады жыве без свайго храма і месціцца ў мінскай архікатэдры, не мае ніякай гарантыі, што пасля завяршэння рэканструкцыі ўлады дазволяць вернікам вярнуцца ў святыню.

Паводле заявы цяперашняга пробашча, на парафіі вісіць доўг у амаль 150 тысяч рублёў, які выставіла «Мінская спадчына» за карыстанне храмам у мінулыя гады. Сабраць такую суму ў цяперашняй сітуацыі для парафіі нерэальна. Магчыма, невыплату доўгу назавуць чарговай прычынай таго, каб не вярнуць касцёл вернікам.

Ні пробашч, ні біскупы не даюць адказу парафіянам на пытанне, ці пусцяць супольнасць зноў у касцёл: будучыня застаецца няпэўнай.

Очередной пример использования религии в идеологических целях заметили в Ельске Гомельской области, где приход БПЦ провел Крестный ход «Во имя единства» с участием главы райисполкома, других чиновников, сотрудников МЧС.

Сугубо религиозное мероприятие — Крестный ход — был посвящен не церковному событию, а идеологическому празднику, так называемому «Дню народного единства». Это продолжает традиции, заложенные в беларусской церковно среде Свято-Елисаветинским монастырём, который традиционно проводил крестные ходы в честь Дня Победы. Правда, в Ельске обошлось без пения «Катюши».

Газета райисполкома, описывая акцию, даже не привела какой-либо привязки Крестного хода к религиозной практике, а представила мероприятие как чисто идеологическое:

«Ельчане разных возрастов прошли единой колонной, демонстрируя общую волю к миру и согласию».

В пропагандистских акциях ко «Дню народного единства» власти задействовали также католических священников — вместе с православными. Например, в Щучине настоятель местного прихода РКЦ ксендз Александр Махнач появился на митинге «Мы — единое целое» с бутоньеркой на рясе — как и православный священник. Во время провластной акции духовенство вместе силовиками возлагало цветы к обелиску.

В Минске на идеологическое мероприятие традиционно собрали представителей разных религий и чиновников. Уполномоченный по делам религий и национальностей Александр Румак, первый проректор Института теологии БГУ протоиерей Сергий Мовсесян, епископский викарий Минско-Могилевской архиепархии РКЦ ксёндз Франц Рудь, председатель мусульманского религиозного объединения в Беларуси муфтий Абу-Бекир Шабанович и главный раввин религиозного объединения общин прогрессивного иудаизма в Беларуси Григорий Абрамович провели на историческом факультете БГУ встречу под названием «Межконфессиональный диалог как фактор консолидации беларусского общества: историческая ретроспектива и современные векторы развития».

Паводле слоў новага пробашча парафіі Святых Сымона і Алены, ксяндза Францішка Рудзя, інфармацыя пра ўтылізацыю рэлігійных прадметаў не адпавядае рэчаіснасці. Ён дай з гэтай нагоды каментар афіцыйнаму інфармацыйнаму агенцтву Мінгарвыканкама «Минск-Новости».

Ксёндз запэўніў, што захаванню рэлігійных прадметаў надаецца вялікая ўвага, і пасля рэканструкцыі іх плануюць вярнуць на сваё месца. Ён адзначыў, што сапраўды некаторыя кнігі маглі застацца ў касцёле, але гаворка ідзе пра асобныя экзэмпляры — іх і забралі вернікі.

Святар удакладніў, што некаторыя рэчы пакуль яшчэ застаюцца ў будынку — гаворка ідзе пра буйныя і цяжкія абразы, замацаваныя на сценах. Паводле яго слоў, іх таксама плануюць вывезці, калі пачнецца мантаж рыштаванняў:

Зараз у касцёле праводзяцца рамонтныя працы. У сувязі з гэтым была дамоўленасць з уласнікам касцёла — дзяржаўным прадпрыемствам «Мінская спадчына» — што мы перадаём ім будынак для правядзення рамонту. Але каб яны маглі ўсталёўваць там будаўнічыя рыштаванні і не пашкодзілі маёмасць, было вырашана вывезці рухомую маёмасць і складзіраваць яе на час рэканструкцыі.

Рамонтныя работы ў святыні вядзе генпадрадчык «Мінскпрамбуд». Завяршыць рэканструкцыю плануецца ў студзені 2027 года.

Аднак прымусовая змена пробашча парафіі і загадкавы начны пажар з неадкладным закрыццём храма не дадае католікам упэўненасці ў афіцыйных заявах і пакідае ў непакоі за будучыню свайго касцёла.

Новый настоятель парафии ксендз Франц Рудь в комментарии для информагентсва БелТА отметил хорошие межконфессиональные отношения в белорусском обществе, а также поделился мнением о ситуации в мире и в Беларуси.

«В сегодняшнем Вифлееме — в месте, где родился младенец Иисус, проходят боевые действия. Там кругом люди с автоматами. А наша страна как раз становится современным Вифлеемом, домом хлеба, примирения, дружбы, любви и согласия. Беларусь подчеркивает свою открытость и стремление к тому, чтобы примирить тех, кто поссорился. И мы усердно молимся о мире и согласии»,— заявил ксендз Франц.

«Вифлеем – дом хлеба; Беларусь – дом мира и братства» – так называлась первая проповедь архиепископа Станевского после назначения на Минско-Могилевскую кафедру.

По состоянию на 23 декабря 2024 года репрессиям в Беларуси подверглись 86 священнослужителей: из них 31 римо-католический, 20 православных, 30 протестантских и 5 греко-католических.

Одна из частых причин преследования — открытое осуждение российской агрессии в Украине, а также проведение богослужений и молитв об окончании войны.