Фонд был создан сестрами и братьями милосердия сестричества в честь Преподобномученицы Великой Княгини Елисаветы при Свято-Елисаветинском монастыре в г. Минске. Был зарегистрирован 14 июня 2017 года, директором Фонда был священник СЕМ иерей Олег (Коваленко), духовником – также священник СЕМ иерей Валерий Захаров. До 2021 года членом правления был известный белорусский актер и активист Александр Жданович (“Маляваныч”).

Напомним, что 20 декабря 2023 года состоялось рассмотрение похожего иска в отношении общественного объединения «Родители и учителя за возрождение православного образования».

Вядомы беларускі актор, праваслаўны вернік Аляксандр Ждановіч даў шчымлівае і шчырае інтэрв’ю, у якім расказвае і пра свой цяперашні рэлігійны вопыт:

Рэлігія — калі б людзі жылі сапраўды так. Я доўгі час быў веруючым чалавекам, наведваў храмы. І такія балючыя рэчы адбываюцца для мяне. Расчараванні — не ведаю як і сказаць. Я разумею, што інстытут царквы павінен быць. Але я пабачыў, што людзьмі проста маніпулююць з дапамагай высокіх, важных рэчаў. І яны разварочваюцца на 180 градусаў, дабро становіцца злом.

Добрую частку размовы складаюць і пытанні рэлігійнага характару. Глядач даведаецца, што насамрэч Аляксандр з сям’і каталікоў, нават сямейнае прозвішча было “Ждановічы-Крукоўскія”, але пасля вайны бацька актора другую частку прозвішча выдаліў. У дарослым узросце Аляксандр паглыбіўся ў пытанні канечнасці жыцця, шмат чытаў рэлігійнай і філасофскай літаратуры і прыйшоў да Бога ў праваслаўным вызнанні.

З гутаркі даведаецеся шмат цікавых падрабязнасцей з жыцця Ждановіча, у тым ліку і рэлігійнага, і яго сям’і: як ён страціў жонку і як захапляўся ёю. Як у тварах пратэстуючых 2020 года ён бачыў прыкметы светласці, нейкай пасіянарнасці. Але расказвае і пра святара Андрэя Лемяшонка, які падтрымаў АМАП.

— Я не выйшаў з манастыра, але сваю пазіцыю я відавочна сказаў, я не пагадзіўся з той пазіцыяй, якую падтрымлівае Руская праваслаўная царква. Мой светапогляд у гэтай галіне пайшоў са знешняга ва ўнутранае. Калі гвалцяць жанчыну, а царква кажа “не трэба ўмешвацца, бо ты не ведаеш, што будзе далей”. Але прабачце, калі ёсць вайна, гвалт, забойства, хлусня. Татальная хлусня, якую падтрымлівае і царква… На гэтым шляху я бачу нейкія свае страты (стаў меньш спавядацца, прычашчацца), але хлусіць самому сабе я таксама не магу.

«Калі ў жніўні 2020-га многія давалі прагнозы і прагна пыталіся адзін у аднаго: калі мы пераможам? Праз месяц? Да Новага года? І цяпер, калі тыя ж людзі кажуць “Мы прайгралі! Усё прапала!”, я бачу няспеласць такога мыслення. І хачу адказаць прымаўкай: “Яны думалі, што пахавалі нас, але яны не ведалі, што мы насенне”». Аляксандр Ждановіч у інтэрв’ю «Салiдарнасцi» — аб маральным выбары, веры і марах.

Гэты акцёр для некалькіх пакаленняў беларусаў назаўжды застанецца лагодным «Маляванычам» з «Калыханкі». Ды і сам Аляксандр Ждановіч разумее, што гэта роля, якая застанецца «пасля яго». Суразмоўца, у якога філасофскі склад розуму, падзяліўся, як змянілася яго жыццё за апошні год.

— Мінулай восенню вы апынуліся на сутках у Жодзіне. Не шкадавалі потым пра сваё рашэнне падтрымаць пратэст? Якіх у вас было больш эмоцый пасля тых падзей — пазітыўных або негатыўных?

— Я ўліўся ў пратэсны рух не адразу. Гэта быў сапраўды выбар, які даўся няпроста, запатрабаваў сур’ёзнай унутранай працы, перагляду назапашаных за жыццё ўяўленняў і догмаў. Але я не шкадую ні пра што.

Цяпер можна пачуць меркаванне, што ўсё было не так і ўсё было дарэмна, што не варта было і пачынаць. Я з гэтым не згодны. Мяне падзеі апошняга года змянілі, прымусілі думаць і дзейнічаць, далі новы вопыт, які заўсёды будзе са мной. У гэтым і ёсць галоўны пазітыў.
Так, шмат болю, расчараванняў, але, мабыць, так пабудавана жыццё: усё новае нараджаецца ў пакутах. І за ўсё трэба плаціць.

— Ці памяняў вас неяк апошні год? Ці перагледзелі свае погляды на жыццё? Можа, нешта здалося больш важным, а нешта — менш?

— Яшчэ раз пераканаўся, што нягледзячы на ​​ўжо немалады ўзрост, я застаўся ўнутрана гнуткім чалавекам, здольным рэагаваць на тыя падзеі, якія адбываюцца вакол мяне.

З усіх шматлікіх аўтарытэтных галасоў, якія чую вакол, давяраю таму хлопчыку, які жыве ўва мне, і прыслухоўваюся да яго ціхага голасу. Пасля ўсіх бур і актыўных гукавых сігналаў, якія ляцяць з розных бакоў, ён застаецца прастадушна гучаць ува мне…
Напэўна, гэты голас можна назваць сумленнем.

— Я ведаю, што вы праваслаўны вернік. За апошні год ваша вера ў Бога не пацярпела?

— Мой шлях быў звязаны перш за ўсё з пошукам сэнсу жыцця, з пошукам ісціны, іх шукаюць большасць маладых людзей. У маім прыходзе да веры не было ўплыву традыцыі або чыіхсьці аўтарытэтаў.

Нічога вышэй таго, што прапануе Хрыстос у праваслаўнай веры, я не бачыў. Рэгулярна прычашчаўся, спавядаўся. Вялікі ўплыў аказаў прыклад маёй жонкі Людмілы, якая прыйшла ў сястрыцтва Свята-Елісавецінскага манастыра.

Падзеі жніўня 2020-га і наступныя за ім выклікалі ў мяне шмат пачуццяў і думак. З жалем убачыў, што царква, закліканая Хрыстом, яе заснавальнікам, несці ў свет і захоўваць няўхільныя і простыя ісціны — не забі, не крадзі, не хлусі, — выкарыстоўваецца для маніпуляцыі свядомасці і ўтрыманьня ўлады людзьмі неахайнымі.

За высокімі, і ў нейкай меры правільнымі словамі аб духоўнасці, — ідзе слепата і нежаданне бачыць рэальнае жыццё, гвалт, хлусня, беззаконне.
Калі я хацеў пазнаёміць маіх праваслаўных сяброў з рэальнымі фактамі жахлівага гвалту над людзьмі, у іх у адказ былі гатовыя клішэ, яны адмахваліся.

Пры гэтым заставаліся добрымі людзьмі, якіх хвалюе, напрыклад, лёс бяздомных жывёл. А зламаных лёсаў соцень тысяч людзей, нашых суайчыннікаў, кінутых у турмы, вымушаных з’ехаць з радзімы, забітых, прыніжаных, — для іх не існавала.

Я ўбачыў такое зручнае праваслаўе з чытаннем акафістаў, хроснымі хадамі, што само па сабе добра, але пры гэтым з нежаданнем бачыць рэальныя «хворыя» рэчы, якія дзеюцца вакол. Перакладанне адказнасці за тое, што адбываецца ў тваёй краіне, на нейкія абстракцыі накшталт: «На ўсё Божая воля» і г.д.

Божая воля, вядома, ёсць, але яна звязана з рэальнай жыццём, на якое трэба неяк рэагаваць…

Гэта не магло не адбіцца на маім стаўленні да веры. На жаль, я бачу ў сабе і ўнутраныя страты, звязаныя з гэтым, але спадзяюся, што гэта такі перыяд перазагрузкі, і калі мой «ўнутраны хлапчук» будзе жадаць ісціны і праўды — Бог не пакіне яго.

Тое, што цяпер адбываецца з царквой, мне нагадвае перыяд пачатку 20 стагоддзя ў Расіі, калі шмат у чым вера ўкаранялася дзяржавай. Тое, мне здаецца, адбываецца цяпер і ў нас.

Нельга прымусіць любіць Бога (і ўладу!) з дапамогай прапаганды і перапісвання гісторыі ў школьных падручніках. Рана ці позна праўда прарасце, як трава скрозь асфальт і бетон.

— За апошні час вы прынялі ўдзел у многіх праектах. Наколькі яны для вас важныя, як тыя ж «Казкі»?

— Хто яго ведае, нешта самому сабе падаецца важным, але праходзіць час і не застаецца і следу ад гэтай «важнасці», а бывае наадварот.
З маім Маляванычам, напэўна, так. Я на яго «не ставіў», а падобна па выніку «гэта ўсё, што застанецца пасля мяне, гэта ўсё, што вазьму я з сабой».
Так, мабыць, яшчэ «Маленькі прынц» з рабятамі з інтэрната.

— Трохі пра асабістае: ці застаяцеся вы ў Беларусі? Калі так, то не ці разглядалі варыянт з эміграцыяй?

— Я тут. Што значыць быць «тут»? Нядаўна прачытаў цікавае параўнанне: гэта значыць жыць у пакоі, ведаючы, што недзе пад ложкам схавалася атрутная змяя, якая можа ўкусіць у любы момант.
Ці можна жыць у такім пакоі? Напэўна, можна. Што дае гэта? Магчыма, выхоўвае нейкае экзыстэнцыяльнае стаўленне да страху, пераадоленне яго.

— Вас звольнілі з Рускага драматычнага тэатра імя Горкага. Наколькі цяжкім ударам гэта стала? Не расчараваліся ў людзях, з якімі столькі гадоў працавалі?

— Калі я забіраў працоўную кніжку, у ёй быў адзін запіс: «Прыняты ў 1985 годзе». 36 гадоў! Але вось дзіўна — прайшло ўжо амаль паўгода, а ў душы няма ніякіх моцных эмоцый, ніякіх шкадаванняў. Напэўна, адбылося тое, што павінна было адбыцца.

Мне няма на каго крыўдзіцца: кожны пайшоў сваім шляхам — калегі сваім, а кіраўніцтва? Яно ніколі не было самастойным, заўсёды рабіла тое, што было загадана зверху, каб утрымацца на сваёй прыступцы.

Я адчуваю сябе вальней.

— Турбуе тое, што ўсё часцей шукаю акуляры, калі яны ў мяне на лбе. Што раблюся больш лянотным і дурным.
Добра, каб сонейка ўставала па раніцах, а пчолы прыносілі мёд, старыя ўсміхаліся, гледзячы як гуляюць дзеці, каб усе кінутыя ў турмы хутчэй выйшлі на волю.

А яшчэ: каб усе мы, хто ўбачыў прыгажосць, ахвярнасць, салідарнасць нашых людзей, не забывалі гэтага. Каб мы сталіся народам, нацыяй, якая паважае сябе і любіць сваю краіну.

— Ці застаецца ў вас вера, што ўсё будзе добра?

— Вядома, усё будзе добра! Але што такое вынік? Гэта нешта закончанае, безумоўнае. Самым безумоўным фактам нашага жыцця будзе тое, што кожны з нас памрэ. І ў чым вынік?
Давайце глядзець на жыццё як на шлях, у якога няма канца. Дастаеўскі сказаў: «На зямлі ўсё пачынаецца, але нічога не сканчаецца». І ў чым наша перамога ці параза?

Другие по живому следу

Пройдут твой путь за пядью пядь,

Но поражение от победы 

Ты сам не должен отличать.

Но должен не единой ноткой

Не отступаться от лица

И быть живым, живым и только,

Живым и только до конца.

Калі ў жніўні 2020-га многія давалі прагнозы і прагна пыталіся адзін у аднаго: калі мы пераможам? Праз месяц? Да Новага года? І цяпер, калі тыя ж людзі кажуць «Мы прайгралі! Усё прапала!», я бачу няспеласць такога мыслення. І хачу адказаць прымаўкай: «Яны думалі, што пахавалі нас, але яны не ведалі, што мы насенне».

Адбылося тое, што павінна было адбыцца, і што было падрыхтавана папярэднімі падзеямі. І нішто добрае не было марным. І нават нашы памылкі. Жыццё будзе працягвацца, і яно мацнейшае за нашыя прагнозы і жаданні.

Пражыць бы толькі яго «па сумленні», як казаў і жыў, напрыклад, наш цудоўны суайчыннік Васіль Быкаў. Таму, даражэнькія беларусы, усё будзе доб-ра!

Новы Час

Александр Жданович в интервью «Салiдарнасцi» – о моральном выборе, вере и мечтах.

Этот актер для нескольких поколений белорусов навсегда останется добродушным «Маляванычам» из «Калыханкі». Да и сам Александр Жданович понимает, что это роль, которая останется «после него». Собеседник, у которого философский склад ума, поделился, как изменилась его жизнь за последний год.

— Прошлой осенью вы оказались на сутках в Жодино. Не жалели потом о своем решении поддержать протест? Каких у вас было больше эмоций после тех событий — позитивных или негативных?

— Я влился в протестное движение не сразу. Это был действительно выбор, который дался непросто, потребовал серьезной внутренней работы, пересмотра накопившихся за жизнь представлений и догм. Но я не жалею ни о чем.

Сейчас можно услышать мнение, что все было не так и все было напрасно, что не стоило и начинать. Я с этим не согласен. Меня события последнего года изменили, заставили думать и действовать, дали новый опыт, который всегда будет со мной. В этом и есть главный позитив.

Да, много боли, разочарований, но видимо так устроена жизнь: все новое рождается в муках. И за все нужно платить.

— Поменял ли вас как-то последний год? Пересмотрели ли свои взгляды на жизнь? Может, что-то показалось более важным, а что-то — менее?

— Еще раз убедился, что несмотря на уже немолодой возраст, я остался внутренне гибким человеком, способным реагировать на те события, которые происходят вокруг меня.

Из всех многочисленных авторитетных голосов, которые слышу вокруг, доверяю тому мальчишке, который живет во мне, и прислушиваюсь к его тихому голосу. После всех бурь и активных звуковых сигналов, летящих из разных сторон, он остается простодушно звучать во мне…

Наверное, этот голос можно назвать совестью.

— Я знаю, что вы православный верующий. За последний год ваша вера в Бога не потерпела?

— Мой путь был связан прежде всего с поиском смысла жизни, с поиском истины, их ищут большинство молодых людей. В моем приходе к вере не было влияния традиции или чьих-то авторитетов.

В детстве я был крещен в католичество, похоже, весь мой род был католическим. Но в 32 года принял православие. К этому решению шел долго, оно не было случайным.

Ничего выше того, что предлагает Христос в православной вере, я не видел. Регулярно причащался, исповедался. Большое влияние оказал пример моей жены Людмилы, которая пришла в сестричество Свято-Елисаветинского монастыря.

События августа 2020-го и последующие за ним вызвали у меня много чувств и мыслей. С сожалением увидел, что церковь, призванная Христом, ее основателем, нести в мир и сохранять непреложные, и в общем-то простые истины — не убей, не укради, не лги, — используется для манипуляции сознания и удержания власти людьми нечистоплотными.

За высокими, и в какой-то мере правильными словами о духовности, — стоит слепота и нежелание видеть реальную жизнь, насилие, ложь, беззаконие.

Когда я хотел познакомить моих православных друзей с реальными фактами чудовищного насилия над людьми, у них в ответ были готовы клише, они отмахивались. При этом оставались добрыми людьми, которых волнует, например, судьба бездомных животных. А сломанные судьбы сотен тысяч людей, наших соотечественников, брошенных в тюрьмы, вынужденных уехать с родины, убитых, униженных, — для них не существовало.

Я увидел такое удобное православие с читанием акафистов, крестными ходами, что само по себе хорошо, но при этом с нежеланием видеть реальные «больные» вещи, которые творятся вокруг. Перекладывание ответственности за то, что происходит в твоей стране на некие абстракции вроде: «На всё божья воля» и т.д.

Божья воля, конечно, есть, но она связана с реальной жизнью, на которую надо как-то реагировать…

Это не могло не отразиться на моем отношении к вере. К сожалению, я вижу в себе и внутренние потери, связанные с этим, но надеюсь, что это такой период перезагрузки, и если мой «внутренний мальчишка» будет желать истины и правды — Бог не оставит его.

То, что сейчас происходит с церковью, мне напоминает период начала 20 века в России, когда во многом вера насаждалась государством. То, мне кажется, происходит сейчас и у нас.

Нельзя заставить любить Бога (и власть!) с помощью пропаганды и переписывания истории в школьных учебниках. Рано или поздно правда прорастет, как трава сквозь асфальт и бетон.

— За последнее время вы приняли участие во многих проектах. Насколько они для вас важны, как те же «Казкі»?

— Кто его знает, что-то самому себе кажется важным, но проходит время и не остается и следа от этой «важности», а бывает наоборот.

С моим Маляванычам, наверное, так. Я на него «не ставил», а похоже по результату «это всё, что останется после меня, это всё, что возьму я с собой».

Да, пожалуй, еще «Маленький принц» с ребятами из интерната.

— Немного про личное: остаетесь ли вы в Беларуси? Если да, то не рассматривали ли вариант с эмиграцией?

— Я тут. Что значит быть «тут»? Недавно прочел интересное сравнение: это значит жить в комнате, зная, что где-то под кроватью спряталась ядовитая змея, которая может укусить в любое мгновение.

Можно ли жить в такой комнате? Наверное, можно. Что дает это? Возможно, воспитывает какое-то экзистенциальное отношение к страху, преодолению его.

— Вас уволили из Русского драматического театра имени Горького. Насколько тяжелым ударом это стало? Не разочаровались в людях, с которыми столько лет работали?

— Когда я забирал трудовую книжку, в ней была одна запись: «Принят в 1985 году». 36 лет! Но вот удивительно — прошло уже почти полгода, а в душе нет никаких сильных эмоций, никаких сожалений. Наверное, произошло то, что должно было произойти.

Мне не на кого обижаться: каждый пошел своим путем — коллеги своим, а руководство? Оно никогда не было самостоятельным, всегда делало то, что было приказано сверху, чтобы удержаться на своей ступеньке.

Я чувствую себя свободнее.

— Что вас сейчас больше всего беспокоит и о чем мечтаете?

— Беспокоит то, что все чаще ищу очки, когда они у меня на лбу. Что становлюсь ленивее и глупее.

Хорошо, чтобы солнышко вставало по утрам, а пчелы приносили мед, старики улыбались, глядя как играют дети, чтобы все брошенные в тюрьмы поскорее вышли на волю.

А еще: чтобы все мы, кто увидел красоту, жертвенность, солидарность наших людей, не забывали этого. Чтобы мы стали народом, нацией, которая уважает себя и любит свою страну.

— Остается ли у вас вера, что все будет хорошо?

— Конечно, все будет хорошо! Но что такое результат? Это что-то законченное, безусловное. Самым безусловным фактом нашей жизни будет то, что каждый из нас умрет. И в чем результат?

Давайте смотреть на жизнь как на путь, у которого нет конца. Достоевский сказал: «На земле все начинается, но ничего не заканчивается». И в чем наша победа или поражение?

                 Другие по живому следу

                 Пройдут твой путь за пядью пядь

                 Но поражение от победы

                 Ты сам не должен отличать.

                 Но должен не единой ноткой

                 Не отступаться от лица

                 И быть живым, живым и только

                 Живым и только до конца.

Когда в августе 2020-го многие давали прогнозы и жадно спрашивали друг у друга: когда мы победим? Через месяц? К Новому году? И теперь, когда те же люди говорят «Мы проиграли! Все пропало!», я вижу незрелость такого мышления. И хочу ответить поговоркой: «Они думали, что похоронили нас, но они не знали, что мы семена».

Произошло то, что должно было произойти, и что было подготовлено предыдущими событиями. И ничто доброе не было напрасным. И даже наши ошибки. Жизнь будет продолжаться, и она сильнее наших прогнозов и желаний.

Прожить бы только ее «по совести», как говорил и жил, например, наш прекрасный соотечественник Василь Быков. Поэтому, даражэнькия беларусы, все будет хо-ро-шо!

Салідарнасць

Каменнае сэрца нашага народа становіцца сэрцам з крыві і плоці. Сэрцам, якое больш не баіцца і якое больш не стане абыякавым. Мы разумеем — цемра, якая гадамі памнажалася ў Беларусі, не знікне за імгненне. Мы ўсё ясней усведамляем —разам з вызваленнем ад тыраніі нашай зямлі патрэбна духоўнае аздараўленне. Беларусь прагне Божага дабраславення, без якога так цяжка перамагчы шматгадовае зло. У гэты няпросты час мы хочам яшчэ мацней маліцца да Бога. Бо тое, што немагчыма чалавеку, магчыма Богу. Мы заклікаем усіх людзей добрай волі да ўсеагульнай малітвы за Беларусь. Мы жадаем мацней маліцца за спыненне беззаконня, за аднаўленне справядлівасці і супакою. Малітва вызваляе нацыю з рабства і яднае народ. Асэнсаванне злачынстваў мінулага і пакаянне ў грахах учорашнега дня дае магчымасць пачаць наноў. Каб мы ніколі не забыліся пра Курапаты. Каб ў Беларусі ніколі не паўтарылася Акрэсціна. У гэтыя дні Бог дае нам знакі, яскравыя і глыбокія: бел-чырвона-белы сцяг, герб Пагоня, белыя шаты, праявы ў небе. Таму ёсць надзея, што наша малітва будзе пачутая. Давайце разам буздем маліцца за Беларусь. Давайце аб’яднаемся ў малітве кожны дзень а 21-ай гадзіне, а таксама будзем маліцца за Беларусь на сваіх багаслужэннях, асабліва ў пятніцу вечарам. Мы хочам, каб гэты час стаў часам агульнанацыянальнай малітвы за Беларусь. Распавядайце пра яе ў сваіх цэрквах, запрашайце сяброў. “Шмат можа настойлівая малітва праведніка”, — кажа Святое Пісанне. І мы верым, што Бог дасць нам Сваю, так неабходную дапамогу.

Магутны Божа, мы звяртаемся да Цябе, Творцы сусвету і Творцы гісторыі. Мы просім Цябе ў імя Твайго Сына і нашага Госпада Ісуса Хрыста за нашую краіну Беларусь. Дай перамогу святла над цемраю, спыні беззаконне і гвалт, няхай вязьні выйдуць на свабоду, няхай запануе ў Беларусі праўда і справядлівасць.

Божа, дабраславі Беларусь!

Пост об этом вскоре был удалён, а актёр почти сразу опроверг информацию, написав, что его не могли уволить из монастыря, так как никаких юридических отношений между ним и обителью нет. А также — что его отношение к Богу и к монастырю не изменилось:

“Считаю монастырь своим домом, с которым меня связывает духовная жизнь и культурная деятельность… А как известно, родителей и отчий дом не выбирают. Моя гражданская позиция не совпадает с позицией монастыря, но это не значит, что я стал относится к людям монастыря иначе, они имеют право думать по-другому! Я продолжаю любить их и молиться за них”.

Однако в Свято-Елисаветинском монастыре, к сожалению, придерживаются другой точки зрения.

“Мы с Александром остались в прекрасных отношениях, он как был нашим прихожанином, так есть, так и будет. То, что мы не будем сотрудничать, никак на наших и личных, и духовных, и человеческих, и каких угодно отношениях не отражается”, — рассказывают там Еврорадио.

“Нельзя сказать, что мы увольняем людей за политические взгляды. Это не так. Если люди увольняются, значит есть какая-то совокупность факторов. Мы знали о его взглядах. Все равно с ним сотрудничали, здесь не было никаких проблем. Он в протестном движении с самого начала, он ходил на митинги с августа. Мы это прекрасно все знали, но тем не менее с ним сотрудничали”, — добавляют в монастыре.

Актера Александра Ждановича 8 ноября задержали на проспекте Победителей. В это время там проходил протестный марш. “Маляваныч” заступился за женщину — и сам оказался в автозаке.

На суде актёр узнал из протокола, будто бы он ходил и выкрикивал лозунги. Жданович не согласился с обвинениями и получил 9 суток ареста.

euroradio.fm

«Гэта адбылося 8 лістапада. Я ўзяў з сабой крыж, з якім калісьці з жонкай-нябожчыцай ездзіў у Ерусалім. Гэта, дарэчы, была пятая гадавіна смерці Людмілы. Разам са знаёмым бацюшкам і сынамі збіраліся паехаць на яе магілку гадзіне а 16—17, а 12-й я паехаў на шэсце, фактычна ніводнага не прапускаў.

Вось узяў з сабой крыж і ішоў, людзям у калону не атрымлівалася сабрацца. Я проста ішоў па Нямізе са знаёмым і бачыў, як затрымліваюць людзей. Гэта было дзесьці а 12:20, да мяне падышоў нейкі амапавец-шмапавец, я не ведаю, хто гэта быў і не хачу разбірацца. Пытаюцца: што вы тут робіце? Кажу: я малюся за вас, каб вы не крыўдзілі людзей. Мы нікога не крыўдзім, адказваюць мне, але не затрымалі.

Я зрабіў яшчэ літаральна крокаў пяцьдзесят, як пабачыў, што іншы шмапавец крычаў на жанчын. Я папрасіў гэтага не рабіць, ён схапіў мяне за каўнер і пацягнуў у адзін з аўтазакаў. Людзі сталі крычаць: «Бацюшку схапілі, бацюшку схапілі!»

Хапалі ўсіх: і бацюшак, і матушак. Я апынуўся ў «стакане», дзякуй Богу, не білі, можа таму, што «бацюшка» (смяецца). Да мяне прыйшоў абсалютны спакой, пазнаёміўся з суседам па «стакане», доўга ехалі, я маліўся.

Так і апынуліся ў Партызанскім РУУС. Прадметам нашага здзіўлення было, што ў гэтым РУУС да нас паставіліся лаяльна. Дазвалялі нават адказваць на званкі. У мяне на званку стаіць Моцарт, яны пыталіся, хто гэта. Гэта было ўвогуле неверагодна.

Нас, чалавек 100, там трымалі да дванаццатай ночы. Быў адзін збіты, да яго выклікалі хуткую. Дазвалялі перадачы прыняць ад валанцёраў і сваякоў. Прыкладна а гадзіне ночы мы прыехалі ў Жодзіна.

Мы адчулі адразу хамскі стыль стасавання ў Жодзіне, адразу тварам да сценкі, мат-перамат, гнюснае стаўленне. Але галоўны пазітыў — гэта стасаванне з людзьмі, з якімі ты апынуўся побач. Адзін наш чалавек Аляксандр Ягела сказаў: «Хопіць хаміць». Гэта выклікала абурэнне, але трэба казаць, не трэба маўчаць, трэба захоўваць чалавечую годнасць. Гэты чалавек нічога не зрабіў Аляксандру, толькі крычаў.

Потым быў вельмі непрыемны момант. Калі адбываўся другі надгляд, калі распранаешся, то ў іхні каземат трэба было заходзіць ці наступіўшы, ці выціраючы ногі аб бел-чырвона-белы сцяг, які яны паклалі на падлозе. Гэта ўсё кажа аб іх, аб тых людзях, што на тым баку.

Потым мы былі ў камеры, шаснаццаць мужыкоў на восем месцаў, але не было ні вады, ні матрацаў. І дзве ночы мы праводзілі так, хто седзячы, хто як. У панядзелак не давалі есці, кінулі дзве буханкі хлеба на камеру. Суды-шмуды, мы нічога не ведалі. У «райскім» РУУС нам шапнулі, што будуць штрафы, мы былі гэтаму радыя.

У аўторак адбыўся «суд», суддзю дзеля чагосьці прывезлі з Клецка. Не было ні сведкаў, нічога. Мне сказалі, што я ішоў з сімволікай і выкрыкваў лозунгі. Пытаюся: а хто сведкі? Увогуле нічога на гэта не адказалі. Ці згодны я з прысудам у 9 сутак? Не, не згодны. Падпішыце, што не згодны, адказваюць мне.

Я на гэтым выдыхнуў і далей было цудоўнае стасаванне з маімі сукамернікамі. Была абсалютная салідарнасць, калі камусьці было нязручна спаць, то мы мяняліся. Гэта было самае цудоўнае. Вельмі збліжала людзей, мы шмат стасаваліся, смяяліся, жартавалі пастаянна. Часам здавалася, што гэта цудоўнае месца. Калі б яшчэ не было тых, хто гаўкаў на тым баку. Але і сярод іх былі прыстойныя людзі. Мы выпрасілі душ, а вось на прагулку не вывелі ні разу.

Мне, на жаль, перадалі толькі адну кнігу, а трэба сябе чымсьці займаць. Я пытаюся, ці ёсць у вас бібліятэка. Кажуць, ёсць, але там толькі дзіцячыя кніжкі, вам не спадабаецца. Існавала абсалютнае адзінадушша ў камеры, хаця мы не ведалі ніякіх навін.

Было вельмі прыемна, што ледзь не траціна Тэатра рускай драматургіі мяне сустрэла сёння з сутак, і гэта не кажучы пра сваякоў і цудоўных валанцёраў. Калі я даведаўся пра ўсю жэсць, што была за гэты час, то ў мяне проста няма словаў. У пад’ездзе павесілі суседзі плакат, што ганарацца мной.

Пазналі яшчэ ў РУУС, але гэта ж ні на што не ўплывала. Мянты між сабой таксама перагаворваліся: «Ага, Маляваныч, зразумела». Але, на шчасце, мы з імі не так часта сутыкаліся.

Сімволіку на акцыі я не бяру, нават не ведаю чаму, я да яе добра стаўлюся, з вялікай павагай. А крыж час ад часу бяру. Ніколі не хочацца, каб цябе хапанулі, але ў дзень памяці маёй жонкі мне было амаль усё роўна, ці забяруць. Страху амаль не было. Проста адчуванне мярзотнасці ад таго, што адбываецца на тым баку. Мне здаецца, што Бог на нашым баку».

Зміцер Панкавец, Наша ніва

Своими действиями Александр Жданович не нарушал общественного порядка, не создавал угрозы общественной или государственной безопасности, здоровью или нравственности населения, не нарушал прав и свобод других граждан, не призывал к насилию и беспорядкам, в его действиях не было состава правонарушения, поэтому его задержание с применением грубой силы, а также последующее наложение на него такой меры административной ответственности как арест являются необоснованными.

Мы выражаем свою озабоченность ситуацией с Александром Ждановичем и призываем белорусское и мировое христианское сообщество к солидарности с ним.